Rue Catinat

Le vieux Saigon 1

630 Thước Vàng Ngọc

Sài Gòn hơn ba trăm năm tuổi, thì đường Đồng Khởi đã mang ngót nghét hai phần ba lịch sử ấy. Do người Pháp xây vào thế kỷ XIX, đường từng mang tên đường số 6, Catinat, Tự Do và giờ là Đồng Khởi. Chỉ 630 thước nhỏ nhắn, nhưng đường được hồn phố Sài Gòn thiên vị gửi gắm cho chất kiêu sa, thơ mộng, trầm lắng nhất.

Chuyện bắt đầu từ thời Pháp thuộc, khi ấy đường gọi là rue Catinat. Trung tâm Sài Gòn gồm rue Catinat và vài đường xung quanh dần sầm uất với những hiệu thương mại, hàng nhiếp ảnh, khách sạn, nhà hàng, quán cà phê của người Pháp, người Hoa, người Ấn, người Việt. Thời Sài Gòn tột đỉnh phồn vinh, được ngưỡng vọng gọi là Hòn Ngọc Viễn Đông, rue Catinat in đầy dấu chân các tướng tá, chính trị gia, thương nhân, ngôi sao điện ảnh, văn sĩ, nhà báo.

Vài sinh linh đặc biệt, theo những cơ duyên đặc biệt, đã chọn rue Catinat cư ngụ. Người phàm mắt thịt chẳng biết đến sự tồn tại thần thần ma ma này. Nếu ban ngày chúng ló mặt thì cũng tàng hình, hoặc thoắt ẩn thoắt hiện, hoặc đội lốt thường. Chúng nói chuyện bằng tầng âm thanh tai người không nghe lọt. Một tháng vài lần, vào đêm, chúng tụ tập hàn huyên, cùng ngắm và cùng cảm những đổi thay theo thời thế của con đường dệt mộng này.

Cư dân #1: Mèo Tinh

Tương truyền từng có mụ phù thủy người Ấn mang theo một con mèo đến rue Catinat. Chuyến đi nhằm đem thần dược, thần vật gom góp suốt mấy mươi năm hành nghề đổi lấy viên thuốc trường sinh của một gã pháp sư Trung Hoa. Cuộc giao dịch thành công.

Mụ phù thủy về khách sạn, sung sướng đặt hộp chứa thuốc tiên lên bàn phấn, rồi ngồi nhìn đắm đuối. Nằm ngoan trên giường, con mèo quan sát mụ chủ bằng đôi mắt màu hổ phách. Nó giương bộ mặt phèn phẹt, ngu ngu ngây thơ lên, meo vài tiếng nhõng nhẽo. Mụ liền đến vuốt ve tấm thân trắng ú của nó một lúc, rồi vào phòng tắm để được thơm tho trước trận cải lão hoàn đồng. Vừa nghe tiếng vòi sen ào ào, con mèo liền tót lên bàn, hất hộp thuốc rơi vỡ. Trước khi viên thuốc lăn vào gầm giường, nó phóng một cú thiện nghệ xuống đất, nuốt trọn.

Sau đấy, kết thúc của mụ phù thủy không ai quan tâm. Còn con mèo ăn thuốc tiên thì hóa thần thông. Khi hứng chí, nó biến thành thiếu nữ xinh đẹp, cử chỉ mềm mại động lòng, qua lại rue Catinat cho đàn ông con trai ngắm thèm nhỏ dãi. Chán làm người, nó trở lại cốt mèo, tìm chỗ chơi chỗ ngủ trong khách sạn sang trọng giữa rue Catinat từng ở cùng chủ cũ. Nó đi cực nhanh và cực êm, lại có phép tàng hình nên chẳng ai tóm được. Nó bắt mọi sinh linh thần bí ngụ tại rue Catinat tôn mình là nàng mèo sang chảnh và quyền năng nhất thế giới – Mèo Tinh. Kẻ nào phản đối, nó sẽ cào nát mặt.

Cư dân #2: Thần Lá Me

Chàng chuẩn vẻ lãng tử miền nam nước Pháp. Làn mắt xanh mơ màng, ngỡ ai đó đã cắt một mảnh trời thu cao vợi gói vào sau mi chàng. Gương mặt thon ốm với những nét gãy gọn. Tóc màu hạt dẻ ngang vai, bềnh bồng tựa sóng biển ngày nhẹ nhàng. Chàng thường vận sơ-mi lụa trắng có tay phồng, quần da bó, đội nón rộng vành đính cái lông công to – thời trang đi cưỡi ngựa của giới quý tộc xưa.

Tên chàng rất quý phái – Jean Phillipe Francini De Giura, nhưng chẳng cư dân nào của rue Catinat thèm nhớ. Do nhà chàng là cây me lớn giữa rue Catinat, nên họ gọi chàng là thần Lá Me. Các đợt tự dưng lá me, lá điệp rụng ầm ầm, tạo thành màn mưa lá nhỏ li ti phủ khắp phố là do chàng nhất thời hứng chí, hay bỗng khó ở nên phá phách giải khuây.

Ban ngày, nếu đẹp trời, chàng sẽ tàng hình lang thang rue Catinat. Nếu đẹp trời hơn nữa, chàng sẽ thay một bộ vét kiểu quý ông đương thời, hiện hình và hiên ngang ngồi quán cà phê trên vỉa hè, đón gió sông Sài Gòn thổi vào, ngắm những nhan sắc thướt tha dạo mát. Còn nếu hôm ấy xấu trời, chàng sẽ nhập vào một thân cây, ngáy pho pho chờ đêm buông. Đến đêm, chàng thường nằm dài trên một cành cây lớn, ngắm sao thưởng trăng, thả tâm trí bơi lội trong biển suy tư.

Nhân thân chàng là bí mật. Vì sao chàng dạt từ nước Pháp hoa lệ sang Sài Gòn nóng bỏng, chẳng ai hay. Có đồn thổi rằng chàng trót yêu một cô gái Việt nhìn thấy trong tấm bưu thiếp nên sang đây tìm nàng, rồi chẳng may ngã bệnh qua đời, hồn nán lại rue Catinat. Đồn thổi không có chứng thực. Chàng lại ngậm tăm khi ai khéo nhắc đến quãng thời gian làm người của mình, nên vĩnh viễn nhân thân chàng là bí mật.

Cư dân #3: Hiền triết Rùa

Chỗ quảng trường nối hai đại lộ Bornard và Charner (3), đối diện cả nhà hát Tây và Tòa đô chính Sài Gòn (4) khoảng vài mươi mét, đứng một đài phun nước nhỏ. Đoạn này đã chệch khỏi rue Catinat, nhưng chỉ cách mấy bước nên cụ rùa sống trong đó vẫn được tính là cư dân.

Cụ Rùa bé hơn quả dưa hấu chút đỉnh. Mai màu rêu đen, hơi sù sì, nổi những gân kết thành hình đóa sen. Chân cụ năm móng, di chuyển khá nhanh nhẹn so với loài rùa, nhưng tính thường lười nhác. Năng lực siêu nhiên của cụ chưa ai thấy. Dù vậy, kiến thức uyên thâm, lời nói bao la, ý tứ sâu xa chứng tỏ cụ sống đã rất dai, trải nghiệm nhiều. Cư dân rue Catinat ai có chuyện khúc mắc đều tìm cụ giãi bày.

Nhà cụ Rùa trên trời, dưới nước, xung quanh lát đá bày cây, thi thoảng vòi phun nước cao nhìn rất mê ly, nên nghiễm nhiên thành tụ điểm cho cả cộng đồng thi thoảng hội lại thưởng trăng, ăn vặt, tán dóc. Trong số các sinh linh thần bí rue Catinat, cụ thân nhất với thần Lá Me và nàng Mèo Tinh, bởi một chuyện tình.

*** 

Le vieux Saigon 2

1950

Chuyện của Rùa

Đấy là một chiều tháng 2 xinh xẻo.

Cụ Rùa đang đi vòng quanh đáy hồ tập thể dục, chợt nhìn lên, thấy một thiếu nữ. Qua làn nước dày, cụ vẫn chết lặng bởi dung nhan cô nét nào ra nét đấy, thanh tú, đậm đà – một sắp xếp hoàn mỹ của tạo hóa. Cô cứ nhìn chằm chặp xuống hồ như tìm kiếm vật gì. Vẻ mặt cô gợi về một cuốn sách súc tích và sâu lắng. Ánh mắt cô gieo cho cụ cảm giác dễ chịu của ngày bé rúc dưới bụng mẹ, rồi thoáng chốc đem cụ về nỗi cô đơn của tuổi trẻ lang thang bốn phương, rồi lại thoáng chốc đẩy cụ đến cái trống rỗng của khoảng thời gian chẳng biết đi đâu về đâu. Cụ Rùa chột dạ, phải chăng cô là phù thủy hay pháp sư, nhìn xuống hồ vì thấy mình?

Cụ hít mạnh một hơi, chuẩn bị cất tiếng hỏi thì có chàng trai đến sau cô, cướp lời trước.

“Cô đánh rớt gì xuống hồ ư?”

Thiếu nữ giật mình quay lại, giấu sượng sùng vào ba chớp mắt liên hồi. Khóe môi cô lay nhẹ, chẳng tạo thành nụ cười, giống cơ miệng giật giật hơn. Cô ngỡ ngàng trước chàng trai mũi cao, da trắng mà lại hỏi mình bằng tiếng Việt trôi chảy. Cô cất giọng – giọng Hà Nội nhẹ nhàng, kiêu sa, nhẩn nha mà sắc sảo.

“Tiếng Việt anh khá lắm.”

“Do vú em người Việt của tôi dạy.” – Chàng trai đưa tay ra sau gáy, xào xào mái tóc màu hạt dẻ mềm và dày, cười bẽn lẽn. – “Tiểu thư tên gì?”

“Mai Ngọc Phiên.” – Cái mỉm cười của cô gái chỉ tạt qua môi. Cô gật đầu thay lời chào, toan bước đi, rõ ý không muốn dông dài.

“Tôi tên Paul Francini De Giura, đang ở năm cuối trung học. Tôi người Pháp, từ nhỏ theo gia đình sang Ấn Độ và Việt Nam kinh doanh. Nhà ngoại tôi xuất thân ở đảo Corse, nhà nội quý tộc vùng Bordeaux (4).” – Chàng trai ra trước cô một bước, cản đường. Anh chỉ tay về khách sạn hai tầng trắng muốt, trang nhã và uy nghi theo kiến trúc Pháp ngay góc ngã tư rue Catinat, đoạn nhìn ra nhà hát Tây. – “Gia đình tôi có cổ phần trong đó. Mà từ tháng 9 rồi, tôi dọn ra sống một mình tại căn hộ chung cư ngay trên đường này, từ khách sạn đi mấy bước theo hướng nhà thờ là tới.”

“Anh thật lạ, tôi đâu hỏi chuyện anh?!” – Cô gái cau mày, nhưng đôi mắt tròn ánh tia thú vị.

“Ừ nhỉ, có lẽ cô khiến đầu óc tôi mụ mị mất rồi! Tôi mời cô tách cà phê chuộc lỗi nhé.” – Chàng trai cười tươi rói, khoe lúm đồng tiền bên má trái. Nụ cười lạc quan, nhưng thật ra không phải chủ nhân tự tin, mà đang cố bày vẻ thân thiện hòng thuyết phục cái đồng ý.

“Tôi phải về ăn cơm. Xin phép anh.” – Cô gái dịu dàng, vẫn rất cứng rắn.

“Tôi đưa cô về, sẵn biết nhà cho tiện liên lạc.” – Nụ cười anh bướng bỉnh không suy suyển.

“Chó nhà tôi dữ lắm.” – Cô gái duyên dáng lắc đầu, rồi nhìn thẳng mắt anh. – “Hẹn anh chiều mai bốn giờ tại quán cà phê bên đường.”

Chàng trai ngẩn ngơ nhìn ve váy phồng của cô gái khẽ lay trong gió chiều, theo những bước chân vội về phía chiếc xe hơi đỗ chờ trước đại lý ô tô Barnier (5). Xe lăn bánh nhanh chóng. Anh “ha” to một tiếng, đấm thùm thụp vào không khí ăn mừng.

“Lọt lọng rồi!” – Dưới đáy hồ, cụ Rùa chứng kiến mọi diễn tiến. Cụ nhăn miệng mỉa mai, rồi chầm chậm chui vào một góc chợp mắt.

Chuyện của Mèo 

Đấy là một chiều tháng 2 âm u. Vẫn đang thời cai trị của mùa xuân, nhưng gã mùa hè thiếu kiên nhẫn đã rải mây mù khắp trời, cảnh báo vài tuần nữa sẽ tiếm ngôi.

Nàng Mèo tung tăng đếm những ô gạch vuông vức ốp trên vỉa hè, vừa bước vừa ca meo meo, ngúng nguẩy cái đuôi xù tròn như túm lá thông. Nàng luôn cao hứng khi thời tiết thế này. Gió cuộn tròn dọc rue Catinat, lá me lá điệp tuôn rào thành màn mưa xanh xanh vàng vàng, hơi nước căng mọng từng luồng khí. Con người bước vội hơn, tay túm váy áo, giữ nón níu khăn, chỉ riêng nàng ung dung lả lướt.

Chợt, ngang quán cà phê ngay góc ngã tư chỗ đối diện nhà hát Tây, nàng Mèo lùi hai bước, tót lên bậu cửa sổ, nhìn thẳng mặt chàng đẹp trai ngồi bên trong. Nàng nghiêng đầu, ngắm anh nuốt cà phê bằng một vẻ càu nhàu lén lút. Nàng nheo mắt, đếm những nét nhang nhác của anh với thần Lá Me. Mắt xanh lơ, tóc hạt dẻ gờn gợn, khuôn miệng duyên, lúm đồng tiền bên má trái ẩn hiện theo cử động miệng. Mũi khác một chút, sống mũi anh hơi gồ. Khuôn mặt anh không thon bằng, cằm vuông. Nhìn chung, anh kém sắc so với thần Lá Me, nhưng giống nhiều hơn khác.

Nàng Mèo liếc theo hướng mắt anh, thấy một cô gái tóc thắt bím cột ruy băng. Cô mặc đầm phồng màu hồng kẹo ngọt, đính đăng ten quanh cổ áo và tay áo, đậm chất đài các. Cô đang cười nói cùng vài người bạn, cả nam lẫn nữ. Đôi lần, cô khẽ nhìn chàng trai, rồi vờ đưa tách trà lên nhấp, cốt che cái cười ý nhị.

Chuyện hay đây! Nàng Mèo áp đuôi sát vào thân, ngồi tiếp tục quan sát.

Khoảng tiếng đồng hồ sau, các bạn cô gái ra về. Cô liền bước đến bàn chàng trai, ngồi xuống ghế đối diện. Anh hớn hở ra mặt, cười nhe hết hàm răng.

“Trông anh rất khiếp! Đàn ông mặt không lạnh thì chớ mong tán gái.” – Nàng Mèo cào cào lên kính cửa sổ, ước có thể quào chàng trai một cú cho tỉnh.

“Tôi cứ nghĩ anh sẽ không đến.” – Cô gái có lẽ cũng thấy rợn bởi nụ cười vui mừng quá đỗi của anh nên mở lời trước. – “Đấy là bạn trong hội thơ của tôi.”

“Hội thơ cô hay họp ở đây không? Đây là quán quen của tôi nhưng sao chúng ta chưa từng gặp?”

“Đây là lần đầu tiên tôi họp hội. Tôi vừa theo gia đình chuyển từ Hà Nội vào tháng trước.”

“Hà Nội hẳn đẹp lắm mới sinh được giai nhân như cô!”

“Anh thật dẻo miệng!”

“Tôi tham gia hội thơ của cô với nhé?”

“Anh cũng thích thơ à?”

“Ơ…” – Chàng trai lúng túng. Anh mò mẫm vào trí nhớ, mong vắt được một câu vần điệu nào đó từ thời tiểu học để đối đáp lấy le, nhưng bất lực. Anh đành nuốt nước bọt, thú nhận. – “Với thi ca, tôi dốt đặc cán mai. Cô làm cô giáo tôi nhé.”

“Ha ha ha…” – Cô gái che miệng cười khanh khách. Tiếng cười cô trong veo, rất êm tai, nghe như giai điệu một hộp nhạc. – “Tôi là sinh viên năm hai khoa Văn, hơn tuổi anh đấy, đừng cưa cẩm.”

“Xin lỗi, cô có thể không trả lời nếu bất tiện, nhưng năm nay cô hai mươi đúng không? Tôi nhẩm tính theo chuẩn tuổi đi học.”

Cô gái gật nhẹ.

“Tôi mười tám. Người Việt có câu nhất nữ hơn hai, nhì trai hơn một. Thật đúng duyên trời!” – Chàng trai nháy mắt, cảm thấy tự tin hơn nhiều sau câu trả lời thông minh.

“Tôi mới vào Sài Gòn, chỉ mong tìm bạn thôi, chuyện nam nữ chưa tính tới. Anh làm bạn tôi nhé?”

“Dục tốc bất đạt. Chúng ta cứ bầu bạn trước đã.” – Anh chìa bàn tay ra trước cô, xin bắt.

Cô lưỡng lự một giây, vì xưa nay chưa từng cho con trai nắm tay. Rồi cô cũng chạm nhẹ vào tay anh, bắt lấy lệ. Cô tự nhủ đây là phong cách phương Tây, họ đâu câu nệ hay có ý đen tối. Cô sai! Chỉ chờ da cô chạm da mình, anh liền nắm chặt các ngón tay cô, xoay mu bàn tay cô lên rồi cúi xuống hôn.

Nàng Mèo nãy giờ nhìn không chớp mắt, cười toe toét. Chuyện nàng đang xem ly kỳ gấp bội mấy bộ phim chiếu rạp được quảng cáo là hấp dẫn, ăn khách. Nàng phe phẩy đuôi, nhìn cô gái. Đôi má cô hồng lựng, đối nghịch với ánh mắt rối tung bởi vừa tức vừa ngượng thích.

Le vieux Saigon 3

Chuyện của Lá Me

Đấy là một đêm tháng 6 hanh khô và trăng đẹp.

Thần Lá Me ngồi đu đưa, đôi lần nhún nhún trên cành cây lớn xiên ngang trước cửa sổ căn hộ chung cư ở tầng hai, nhìn xuống rue Catinat. Chàng nhắm mắt, lắng nghe côn trùng kêu những thanh âm rin rít dính vào nhau. Chàng mở mắt, nhìn cậu trai người Pháp hí hoáy viết thư. Chàng đếm những trang thư viết hỏng vo tròn vất xung quanh bàn. Đêm dần khuya theo những cục thư bị ném sang bên.

Cuối cùng, cậu trai cũng cầm lá thư đã hoàn thành lên, hể hả đọc kiểm tra câu cú. Thần Lá Me chu môi thắc mắc, đoán gã này hẳn dùng não quá lâu nên mới chập mạch, tự dưng đọc rống thư mình viết.

“Sài Gòn, đêm 27/6/1950.

Bên cửa sổ, ngắm cành me bất động và nhớ em! 

Đã mấy ngày rồi, sáng sáng và đêm đêm anh đứng trong nhà, nhìn những tàng cây và gọi tên em. Không phải gọi thầm đâu, gọi lớn thành tiếng. Mai Ngọc Phiên. Mai Ngọc Phiên. Mai Ngọc Phiên. Anh sẽ gọi mãi cho đến ngày em trở vào.

Em có thấy tim mình chệch nhịp, mỗi khi anh gọi tên em?

Hà Nội của em thế nào những giờ vắng anh? Anh mong một ngày sẽ được thăm chốn em sinh ra và lớn lên. Anh sẽ hôn từng nắm đất, ôm từng thân cây. Nhưng vậy vẫn chưa đủ để anh cám ơn mảnh đất đã nâng từng bước em đi, cho em những kỷ niệm, dung dưỡng tâm hồn em xinh đẹp gấp vạn lần dung nhan em kiều diễm.

Đêm nay trăng đẹp, nên anh hào phóng kể em một bí mật. Điều thần kỳ nhất về bản thân anh là anh luôn biết chính xác 100% cảm xúc trong lòng. Từ lúc sinh ra, anh chưa từng phải phí một giây dò hỏi trạng thái của trái tim. Mến ai, ghét ai, anh vừa gặp có thể xác định được ngay. Anh nhớ như in chiều hôm ấy, khi đang qua đường thì đột nhiên thấy em bên đài phun nước. Em mặc đầm trắng nền nã, như đóa ngọc lan tỏa hương rực trời. Tim anh hiểu liền nó vừa tìm thấy chủ. Và anh đã sỗ sàng đến sau em, nằng nặc xin làm quen. Anh biết mình vô duyên lắm. Nhưng thế giới có trăm triệu người để anh phải giả lả rồi, với người anh yêu thì cần gì giữ thể diện? Lên cân so với tình yêu, thể diện nhẹ như lông hồng.   

Mong em da diết!

Paul Francini De Giura”

Thần Lá Me ngáp dài. Chàng theo sát cậu Pháp này từ hồi còn bé tí. Trước khi trúng tên tình yêu, cậu khô như ngói. Đêm nào cũng học bài, ngắm hình mấy cô đầm Tây lõa lồ rồi đi ngủ đúng 11 giờ. Rồi suốt nhiều tháng nay, tuần này chàng cũng gặp cậu cùng cô bạn gái người Việt trên rue Catinat. Cô gái rất đẹp, thùy mị, huyền bí và sắc sảo, đúng chất tiểu thư gia giáo. Trong quán cà phê, cô đọc một tập thơ còn cậu chỉ cắm mắt ngắm cô. Dung dăng dung dẻ khắp phố. Tíu tít sắm sửa ở các cửa hiệu. Cô về Hà Nội thăm người thân hơn tuần nay, khiến cậu mất hồn, chểnh mảng việc học thi dù năm cuối cấp. Ngày nào cậu cũng thức thâu đêm viết thư cho cô. Rõ đôi tình nhân sến sú!

*** 

1951 

Chuyện của Mèo và Lá Me

Đấy là một sáng tháng 7, rue Catinat sáng bóng và mát rượi sau trận mưa rào.

Thần Lá Me đang vắt vẻo trên một thành ban công, tay hé miệng túi bánh nướng vừa ra lò, mũi đê mê hít hà, thì nghe tiếng “meo” sắc lẻm sau lưng.

“Ăn một mình xấu lắm.” – Nàng Mèo ngồi chống hai chân cạnh chàng, hất đầu vẻ cao quý.

“Thà xấu còn hơn không có ăn.” – Chàng chẳng thèm quay sang, chán chường xé chiếc bánh mềm làm hai. – “Phần cô đây, tôi bảy cô ba.”

“Tôi bảy anh ba, nhường phụ nữ.”

“Tôi không ga-lăng với mèo.” – Chàng lườm lườm cái thân mũm mĩm và trắng nõn, cảm thấy ghê sợ. Loài miu dễ thương này lại tinh tướng, cao ngạo đến phát ghét. Thật, trời công bằng chẳng cho ai tất cả.

Nàng Mèo hứ một tiếng, biến hình thành cô gái duyên dáng. Nàng giương đôi mắt tròn màu hổ phách, e lệ chớp một cái đồng nhịp với nụ cười nhếch mép. Nàng giật phần bánh to hơn từ tay chàng, cho gọn vào miệng. Nàng xấu hổ chút, bởi vốn mèo ăn uống nhã nhặn. Nhưng nàng tự lấp liếm ngay, trước kẻ phàm ăn như Thần Lá Me thì phải lẹ làng kẻo đói.

“Bánh ngon quá. Anh chê thì tôi ăn nốt cho.” – Nàng hau háu nhìn mẩu bánh còn nguyên trên tay chàng.

Thần không trả lời, có vẻ đang tập trung lắng nghe điều gì. Nàng Mèo ngóng theo hướng mắt chàng, nhìn thấy chàng trai Pháp và cô gái Việt – cặp uyên ương thân quen của rue Catinat đang đứng bên chiếc xe đạp phía dưới đường đối diện.

“Lỡ ngã thì sao?!” – Cô gái khẽ cắn môi, nhìn con ngựa sắt với ánh mắt hoảng sợ nhiều hơn dò xét.

Rue Catinat khác mọi con đường trong thành phố vì nó có dốc. Anh luôn mơ được cùng người anh yêu nhất thả dốc này, cùng quay, cùng nghe, cùng hình dung mạch chảy của thời gian. Chính dốc làm nên chiều sâu rue Catinat.” – Chàng trai phóng mắt về đầu đường, nơi cuối dốc, thấp thoáng bóng sông. Mắt anh lung linh rất lạ, lẫn vui pha buồn. Anh nhẹ nâng cằm người yêu. – “Mai anh sang Pháp rồi, em không thể cho anh một kỷ niệm to lớn để đêm đêm ôm ngủ sao? Nếu anh mất ngủ thì sẽ học hành sa sút…”

Cô gái mím chặt môi, lấy tinh thần. Rồi cô ngồi lên yên sau, hai tay nắm chặt phần áo bên hông chàng trai. Anh co chân đạp hai vòng, rồi mặc những vòng bánh xe tự lao, thả dốc rue Catinat. Anh thẳng lưng, nhìn thẳng, cười to phấn khích. Cô la oai oái đằng sau. Và cô ôm chặt eo anh từ lúc nào.

Thần Lá Me cười vang nhìn chiếc xe thắng lại, cô gái bước xuống với tóc tai bơ phờ. Chàng quay sang tìm nàng Mèo cười chung, thì thấy nàng ta đang tủm tỉm, hẳn cũng rất sảng khoái với “phim” vừa rồi. Miếng bánh trên tay chàng đã bốc hơi!

Le vieux Saigon 4

Chuyện của Rùa

Đấy là một hoàng hôn tháng 9. Da trời nhuộm một màu hồng sáng bừng và dịu mát của những đóa nắng cuối cùng. Một hoàng hôn màu hồng rất đẹp, chỉ Sài Gòn mới có.

Cô gái đi quanh đài phun nước vô số vòng, làm cụ Rùa từ đáy hồ nhìn lên chóng cả mặt, hoa cả mắt. Cô đi nhanh rồi đi chậm. Cô bỗng dừng, quay ngược lại rồi bước tiếp. Cô ngừng hẳn, đứng soi bóng trong làn nước hồ bé tí. Cô thở dài…

“Em nhớ anh lắm, làm sao đây?” – Môi cô lầm bầm mãi câu này. Ánh mắt cô đằng đẵng.

Cụ Rùa nhìn vào đôi ngươi miên man của cô gái, chậc một tiếng cảm thán.

“Bao giờ anh mới về Sài Gòn?” – Môi cô chuyển sang lầm bầm câu này vài mươi bận.

“Anh đang làm gì, ở đâu, nhớ em có nhiều không?” – Cô đổi thành câu này, tiếp tục lầm bầm.

“Em bảo anh học đại học ở Paris có tương lai hơn, sao anh lại tin em? Em chỉ nói thế thôi, chứ em muốn anh bên em mãi!” – Cô gái lầm bầm mấy chặp, mắt dơm dớm, giọng cũng nghẹn ngào.

“Em chờ anh. Nhưng anh có chờ em không?” – Riêng câu này, cô gái chỉ hỏi một lần, âm lượng to hơn chút rồi đứng lặng như tượng.

“Cô gái ạ, lòng mình mình đo còn không thấy đáy, ai có thể đo lòng kẻ khác? Cô chỉ có thể yêu hết tim, nhớ cạn lòng cho thỏa thuê thôi. Hai người đang giống bánh nướng trong lò, ai nấy phải tự lo thân, gắng chịu nóng mà hóa vàng ươm. Khi ra khỏi lò, hai bánh vào chung một dạ dày hay hai thì còn tùy duyên.” – Cụ Rùa chầm chậm nói, cùng lúc ếm xì bùa bắn phép vào tim cô, giúp bình ổn cảm xúc. Cô sẽ mau chóng dẹp yên mớ lòng vẩn vơ mà vững tin đợi người yêu. Cụ vẫn nhớ cư xử ngọt ngào đôi tình nhân này dành cho nhau mỗi lần hóng gió bên đài phun nước, nên muốn tặng chàng trai một cơ hội. Ngày xưa, giá cụ cũng được cho cơ hội thì giờ đâu phải buồn chán đớp bong bóng nước, làm thính giả trung thành của những cuộc trả treo giữa thần Lá Me và nàng Mèo Tinh.

*** 

1953

Chuyện nhìn từ cành điệp

Đấy là một sáng đầu tháng 7, trời hồng gió mát, không giống mùa hè.

Cụ Rùa bơi bơi ở chính giữa hồ, nơi có chùm nắng khỏe khoắn xuyên qua làn nước vào sưởi ấm tận đáy. Thi thoảng cụ ngoi đầu, chơi trò cắn đẩy một chiếc lá vàng đậu trên mặt nước, như con nít đùa nghịch quả bóng. Bỗng đâu thần Lá Me nhảy ùm xuống, nhấc bổng cụ lên. Cụ giãy giãy bốn chân bởi giật mình, có chút hung dữ.

“Xin lỗi cụ, tôi vô phép. Nhưng tôi không đường đột sợ sau cụ còn quở hơn.” – Thần Lá Me nháy mắt ranh mãnh, rồi phóng lên cành cây gần nhất.

Thần chuyền cành này sang càng khác, đến cây điệp cao trước căn hộ của chàng Paul Francini De Giura. Căn hộ hai năm qua vắng hơi người, sáng nay mở bung đón ồ ạt nắng. Trên cành me lớn xiên ngang cửa sổ, nàng Mèo đã chễm chệ, hếch bản mặt tròn phẹt quan sát đôi uyên ương bên bàn học trong nhà. Cô gái ngồi trên bàn, nhìn xuống chàng trai ở ghế đối diện. Mắt cô rưng tràn hạnh phúc, ngắm mãi nét mặt mình đã thuộc lòng.

Sau mấy trăm ngày biệt tích, chàng trai đã đàn ông, chững chạc hẳn. Mái tóc màu hạt dẻ sáng bóng hơn, dày hơn, bồng bềnh hơn. Đôi mắt xanh như mảnh trời thu, được dậm thêm nhiều phần chiều sâu. Dẫu cạo sạch nhưng quanh hàm vẫn thấy dấu vết của râu quai nón. Nụ cười đã tắt nét bẽn lẽn, thay bằng chất hóm hỉnh và kiêu kỳ của các gã trai thấu đáo vẻ sát gái của mình.

“Tôi cược anh ta ở Paris chẳng ngoan đâu, thế nào cũng lui đến các nhà chứa, không phải khách ruột đã là may!” – Thần Lá Me gõ nhẹ lên mai cụ Rùa trên đùi mình, tìm cái đồng tình.

“Chuyện lũ đàn ông làm gì ở Paris thì anh phải tường tận nhất rồi!” – Nàng Mèo dài giọng, chê bôi và nhạo báng. Rồi nàng lại nghiêng đầu nhìn vào trong nhà, mắt mơ màng chớp. – “Chuyện ở xa anh ta làm gì chẳng được, người phàm chứ đâu phải tu hành khổ hạnh. Miễn sao giờ anh ta ở trước cô ấy. Cuộc sống quý nhất là có thể trải qua sóng gió và thử thách để về bên nhau.”

Cuộc bình luận của ba sinh linh thần bí của rue Catinat tạm lắng, nhường chỗ cho những xúc động không thành lời của đôi tình nhân.

“Sao không báo cho em biết anh về? Hù em sém đứng tim!” – Cô gái vừa nói vừa cười, vui mừng che lấp trách móc.

“Em biên thư bảo sáng thứ bảy hàng tuần đều ghé dọn dẹp, anh muốn chứng thực lời em. Nếu đúng, có quà lớn tặng em.” – Chàng trai đưa tay vuốt vuốt dải tóc bên bầu má người yêu. Anh luôn cồn cào nhớ cảm giác này, cảm giác hương thơm và hơi ấm từ tóc cô truyền sang da thịt mình.

“Vậy quà em đâu?” – Cô xòe ngửa bàn tay trước mặt anh.

“Tay em nhỏ xíu, không đủ nâng quà đâu.”

“Em biết quà gì rồi. Là anh đang ngồi trên ghế chứ gì?” – Cô cong môi hờn mát, mắt to tròn hơn, nửa thơ ngây, nửa nghiêm dữ. Dù chẳng thấy mặt, chẳng nghe tiếng đã lâu, nhưng tâm tính anh cô vẫn cảm thấy rất thân quen, có thể đọc như một bài thơ ruột.

“Em thông minh quá. Anh hôn thưởng em nhé!”

“Anh đã học được thói cợt nhả ở Paris rồi đấy!”

“Cho anh hôn một cái thôi mà. Một cái lên trán hay lên má thôi!” – Chàng trai của hai năm trước đột ngột quay lại, vẫn kiểu kèo nhèo trẻ con này. Chỉ khác, xưa anh mè nheo vì cố kiết xin cô điều mình muốn, nay anh mè nheo vì thừa hiểu cô luôn mềm lòng khi mình làm vậy.

“Quà em đâu?” – Cô gái chuyển giọng lạnh sắc. Những cơn nhớ dai dẳng và cõi lòng trồi sụt thất thường đã rèn cho cô tính tự chủ và vỏ bọc sắt đá. Cô nhận ra thoáng thay đổi qua lời anh nằn nì. Một thay đổi mỏng và mảnh, nhất thời khó xác định vì đâu.

Chàng trai tậc lưỡi thất vọng, biết mình vừa thua. Anh đứng dậy, đến valy lục ra được một chai sữa thủy tinh đã chùi rửa sạch sẽ, tái chế đựng những cánh hạc giấy. Hạc giấy đầy cao hai phần ba thân chai, xếp bằng giấy nhiều màu, nét gấp sắc gọn. Anh trở lại nhảy tót lên bàn học, ngồi sát bên cô gái, hí hửng giơ chai hạc trước mặt cô.

“Anh tự xếp đấy. Có cô bạn Nhật ở Pháp chỉ cho. Cô ấy bảo, xếp xong một ngàn hạc giấy thì điều mình ước sẽ thành hiện thực. Anh bày em xếp nhé. Em xếp được một ngàn con thì anh sẽ về bên em.”

“Trong này có bao nhiêu con?” – Giọng cô gái hụt hơi, cố nén cục khó chịu vừa nghẹn giọng khi nghe về một phụ nữ khác.

“Mười một. Anh vụng nên loay hoay mãi mới được đấy!”

“Sao anh không xếp đủ một ngàn con, ước cho chúng ta bên nhau?”

“Này!” – Chàng trai nhẹ nâng cằm người yêu, nhìn cô bằng ánh mắt khoái trá. – “Em ghen đấy à? Chị Ayami là vợ của giáo sư anh.”

Đôi ngươi cô gái hướng xuống, hết đá trái lại đá phải thay câu trả lời. Cô muốn nói “không” mà biết mình bị lật tẩy rồi, nhưng cô càng ghét phải thú nhận sự thật mất mặt. Cô vội lấy trong túi ra và đưa cho anh một chiếc khăn tay màu trắng, viền là những đường cắt tròn, cố tình lảng chuyện khác.

“Em giữ khăn này bên mình lâu nay. Nó ủ hơi ấm em, sẽ thay em lau mồ hôi, xoa mệt mỏi của anh.”

“Em thêu à?” – Chàng trai banh khăn ra, thấy một góc thêu chuỗi ký tự PFG bằng chỉ trắng pha sợi kim tuyến (viết tắt tên anh – Paul Francini De Giura).

“Không. Con mèo nhà em thêu đấy!” – Cô tựa đầu lên vai anh, giọng đùa nghịch, tay ôm chặt chai hạc.

“Trong hạc có ghi chữ!” – Cụ Rùa khẽ lên tiếng, nhắm mắt lại vì chói nắng mà nãy giờ phải giương mi để chứng kiến đôi trẻ tí tởn.

Rồi suốt mùa hè, cụ Rùa, thần Lá Me, nàng Mèo Tinh và các sinh linh thần bí khác được chứng kiến những đường mật do chàng trai Pháp và cô gái Việt Nam rải khắp rue Catinat. Có lúc, chúng ngán tận cổ, nhưng rồi lại thòm thèm ăn ké mật tình ấy. Yêu đương thời ngọt nhất tỏa thơm vào tận tim người ngoài cuộc chứng kiến.

Rồi chàng trai quay về Pháp. Cô gái lại một mình lang thang rue Catinat, lại bơ vơ những hoàng hôn bên đài nước, lại ngẩng mặt nhìn trời đếm từng phút giây.

***

Le vieux Saigon 5

1954

Hội nghị Geneve vào tháng 7 ghi nhận tuyên bố của Pháp về việc sẵn sàng rút quân khỏi lãnh thổ Việt Nam. Hội nghị tuyên bố, giải pháp cho những vấn đề chính trị ở Việt Nam, dựa trên cơ sở tôn trọng độc lập, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ, sẽ cho phép người dân Việt Nam được hưởng nền tự do cơ bản thông qua kết quả tổng tuyển cử tự do sẽ được tổ chức tháng 7 năm 1956. 

Chuyện của Mèo

Đấy là một trưa tháng 11, trời nắng đậm nhạt thất thường do những tảng mây xù cứ bay qua bay lại. Mây đặc nhưng lười mưa. Trời đông xứ nhiệt đới lắm khi tận cùng đồng bóng!

Trong quán cà phê ngay góc ngã tư rue Catinat, chỗ đối diện nhà hát Tây, ở bàn cạnh cửa sổ, nàng Mèo ngồi trên bàn, bên tách cà phê còn đầy mà nguội ngắt của cô gái. Cô cứ viết mãi vào sổ tay. Thi thoảng cô ngẩng nhìn ra đường, mắt mông lung. Rồi cô lại hí hoáy tiếp câu chữ, trang này sang trang khác. Trước mặt cô là chai hạc giấy của người yêu. Lúc nào ra đây uống cà phê cô đều đem theo, bầu bạn với nó thay chàng.

Nàng Mèo không hứng thú đọc ké những gì cô viết. Nàng chỉ thòm thèm đám hạc giấy, muốn cào ra xem chàng trai viết gì. Nàng đã mấy lần hất chai xuống đất, nhưng ngờ thủy tinh này bị yểm bùa nên chẳng sứt mẻ. Nàng không có nhãn lực đủ mạnh để đập bể chai. Nàng tìm hoài chưa ra cách.

“Em có thể gặp lại anh không?” – Cô gái đã thôi viết, chống tay ngắm mình phản chiếu trên kính cửa sổ. Cô nhìn đăm đăm, tưởng đang hy vọng hình bóng ấy sẽ trả lời lại.

Nàng Mèo bước đến trước cô gái. Nàng ngắm dung nhan thanh khiết đã phủ một lớp thời gian mỏng dính. Do con người không tránh khỏi trận đồ sinh trưởng của tự nhiên? Hay do cuộc yêu xa đã phẩy những xúc cảm vô hình thành dấu vết hữu hình? Nàng meo mấy tiếng tự mãn. Nhờ thuốc tiên, nàng sẽ mãi là con mèo duyên dáng và quyền năng, tung tẩy khắp rue Catinat.

“Xếp một ngàn hạc giấy ước đi thì cô sẽ gặp anh ta.” – Nàng Mèo chẳng biết nên an ủi thế nào.

“Nếu xếp một ngàn hạc giấy, em có gặp anh không?” – Cô gái lại nói chuyện với mình trong kính.

Nàng Mèo trợn mắt, hơi hoảng mà trấn tĩnh ngay. Nàng đã tưởng cô nói chuyện với mình. Nàng ngẫm một lúc, rồi ngồi thẳng người, nghếch đầu vẻ bề trên. – “Tình cảm cô nuôi mấy năm nay đã biến chất khỏi tình yêu rồi. Yêu sao lại dung dưỡng bằng nhớ mòn mỏi, ghen vô cớ, lo lắng bất an? Yêu phải vui cười, khiến con người hoan hỉ sống. Quên nhanh mà tìm tình mới thôi! Còn yêu là còn trẻ. Và còn trẻ thì nên yêu, yêu cuồng dại và chẳng lo nghĩ cho ngày mai. Thời kỳ ngu dại của trái tim coi vậy chứ không lâu đâu. À… Phim nói thế, chứ tôi không rành chuyện loài người yêu đương!”

Cô gái tư lự thêm một hồi, rồi tiếp tục viết. Nàng Mèo nằm xuống bàn, cuộn đuôi và đánh một giấc, mặc kệ cô. Miệng nàng sóng sánh nụ cười. Lâu lắm rồi nàng mới nghĩ được lời khuyên chí tình chí lý như thế. Tìm mới nới cũ, đổi trắng thay đen – đời vốn cực đơn giản, do con người phức tạp, vì sợ đau lòng mà gắng gượng níu kéo những thứ đã tuột khỏi tay. Chính tính chết nhát ấy hại bản thân tổn thương sâu hoắm và lâu lắc. Đau một lần rồi vết thương sẽ lành.

Thần Lá Me đứng tựa vào thân cây gần đó, nãy giờ nhìn vào quán cà phê, nghe lỏm hết. Chàng thấy nàng Mèo vừa có lý vừa phi lý, chẳng biết nếu cân thì bên nào nặng hơn. Tiếp tục hay từ bỏ luôn là quyết định khó nhất đời người. Khi một cánh cửa đóng lại, một cánh cửa khác mở ra. Nhưng chưa thử gõ, thử đập, thử đá cho mở thì sao biết cửa khóa hay chăng… Chàng chợt buồn chán, phẩy tay cho lá rụng tơi bời.

*** 

1955

Mỹ viện trợ quân sự, chính trị, kinh tế cho chính quyền miền Ngô Đình Diệm ở miền Nam Việt Nam, bắt đầu kế hoạch chia cắt dải đất cong hình chữ S. Ở Sài Gòn, người Pháp tản về cố quốc, chỉ một số ở lại lo nốt công chuyện, tẩu tán tài sản rồi cũng sớm tạm biệt mảnh đất phương nam này. Nhưng có chàng trai Pháp lại ngược từ Paris về Sài Gòn, giữa thời điểm thành phố chực chờ có biến lớn.  

Chuyện của Lá Me

Đấy là một sáng tháng 1 gió hây hây, tiết trời nũng nịu đáng yêu.

Chàng trai và cô gái đứng trên vỉa hè trước khách sạn Majestic đầu rue Catinat, hướng mặt về sông Sài Gòn. Gió đánh tóc họ rối mù. Gió đẩy đưa tà váy cô lượn lượn như sóng. Được một lúc, anh nắm tay cô, rồi cả hai thả bộ dọc con phố. Thần Lá Me đi cùng họ, lúc sau cô gái, lúc cạnh chàng trai.

“Sài Gòn là Paris của phương Đông, cũng quyến rũ, thơ mộng, quý phái, nhưng phiên bản thì không đọ được với bản gốc. Em theo anh sang Paris nhé. Chúng ta sẽ tản bộ qua phố nhỏ lát đá, cùng đếm các chậu hoa trên những cửa sổ, cùng uống cà phê quán vệ đường trong một chiều nắng và ngắm tháp Eiffel.”

“Chúng ta sẽ làm gì để sống?”

“Chúng ta có thể sống nhờ cha mẹ anh một thời gian, chờ năm sau anh tốt nghiệp, đi làm. Ban đầu chắc gò bó, nhưng chỉ cần mình nắm chặt tay nhau thì chuyện gì cũng xong xuôi.”

“Thế còn gia đình em?”

“Người Việt thường bảo, con gái lấy chồng như bát nước đổ đi…” – Chàng trai nhìn cô gái bằng ánh mắt buồn rầu của cún con biết lỗi. – “Anh biết mình đang ích kỷ, nhưng anh không thể bám trụ mảnh đất đã hết nghênh đón mình. Nhưng anh cần có em.”

“Em vẫn nhớ lần thứ hai gặp anh ở đây.” – Cô gái dừng lại trước ô cửa sổ quán cà phê, nơi kê chiếc bàn ruột của hai người. – “Anh dễ thương lắm, ngốc nghếch chẳng biết gì mà gắng tỏ ra sành sỏi. Ngắm anh cười nói, ăn uống, mắt em đã rất thích.”

“Cậu chuẩn bị vỡ tim rồi!” – Thần Lá Me vỗ vai chàng trai, thở dài đồng cảm. Trái tim Thần như chuyển sang đập cùng nhịp với tim anh. Hay cảm xúc cũ trong Thần vừa ngoi ngóp dậy? Cảnh khác, người khác, diễn tiến cũng khác nhưng cái kết thì đúc từ một khuôn. Chia tay chỉ cần một người muốn là được, còn để bạc đầu bên nhau phải là ý định của cả hai.

“Em có thể theo anh sang Paris, có thể chấp nhận xa cha mẹ cả đời, nhưng em… Em cũng có những chuyện muốn làm, Paul à. Em yêu anh, em nhớ anh. Nhưng lâu rồi, anh là một phần tách biệt khỏi cuộc sống em.” – Cô gái nắm chặt tay chàng trai, đi thật chậm khi đoạn cuối của rue Catinat mỗi bước thêm gần. Cô mềm giọng xuống âm vực nhẹ nhàng, du dương nhất. Chất giọng Hà Nội tưởng hơi gió lạ giữa phố Sài Gòn. Chất giọng được trời phú cho quyền năng xoa dịu những bâng khuâng, lo lắng của đời người. Cô đang sử dụng chất giọng đó để sưởi ấm anh, mong khối sưng lòng anh đừng quá nghiêm trọng. – “Em rất muốn thăm Paris. Nếu một ngày em đến Paris, anh sẽ làm hướng dẫn viên cho em chứ?”

“Em… Em vừa chia tay anh đấy à?” – Những hơi thở của chàng trai cứ hổn hển. Anh trân trân nhìn nét mặt cô ngọt dịu một cách kỳ quái.

“Em đang đau lòng lắm. Mong anh gắng hiểu cho em, đừng vặn hỏi nữa.” – Cô gái không dám nhìn chàng trai. Mắt cô bám chặt lấy nhà thờ Đức Bà màu đỏ gạch hiên ngang giữa nắng. Bất giác, cô cười xinh, khoe hàm răng nhỏ đều. Trong lung linh làn mắt cô là tưởng tượng về anh và cô sóng bước vào thánh đường ấy, giữa ngân nga chuông và tung bay hoa giấy. Cái tưởng tượng cô đã ôm ngủ bao năm nay.

Chàng trai hết nhìn cô gái, lại nhìn nhà thờ, lại nhớ đến tình trạng cuộc sống của mình. Đến bản thân anh còn chưa lo xong, ngày này tuần sau anh đang làm gì, ở đâu cũng khó biết, dễ hiểu vì sao cô chẳng tự tin theo anh. Đất dưới chân anh dần sụt xuống… Phút này, anh chỉ có thể nhìn cô thật kỹ. Anh muốn ghi nhớ cô của ngày hôm nay, ngày mai, ngày mốt, những ngày sau nữa. Anh muốn ghi nhớ cô của các đoạn đời khác nhau. Anh muốn, nhưng anh không có điều kiện.

Thần Lá Me nhìn vào đáy mắt chàng trai, lòng nặng trịch. Cảm giác kỳ quái của việc chứng kiến chính bản thân ở thời kỳ bệ rạc. Ký ức xoay chuyển quanh thân Thần… Mọi chuyện đều sẽ qua. Người đang buồn cũng phải sống tiếp. Những niềm vui sẽ đến. Trên đời không có hạnh phúc bất biến hay bất hạnh vĩnh hằng. Khi nghĩ bản thân hoài sầu muộn, ngay hôm sau lại đứng lên được. Khi nghĩ mình ổn, cái u uẩn hóa lại cục nhọt cố định trong tim, gieo xuống đời những phút bất chợt bần thần và buồn bực.

Le vieux Saigon 6

Chuyện của Rùa

Đấy là buổi bình minh tháng 1 lạnh như kem.

Cụ Rùa đang lắc lư theo sóng nước, thư giãn sau giấc ngủ dài mấy ngày, thì nghe tiếng đánh “bõm” trên đầu, có hòn sỏi lao xuống đáy hồ. Thêm một hòn sỏi. Thêm một hòn sỏi nữa. Cụ cáu tiết nhìn lên, thấy chàng trai người Pháp đang rầu rĩ bên hồ. Sau khi ném sỏi chán tay, anh ngồi bất động, thuỗn vai, mặt cắt chẳng còn giọt năng lượng.

Cụ Rùa điềm đạm chớp mắt, đứng yên nhìn chàng trai. Anh lớn quá rồi! Mới như tháng trước, anh lẫm chẫm bước quanh hồ trong cái dắt tay của mẹ. Mới như tuần trước, anh là cậu bé ăn kem bên hồ, ngắm nước phun và toan nhảy xuống tắm. Mới như vài ngày trước, anh thẹn thùng làm quen cô gái. Mới như hôm qua, đôi uyên ương hóng gió bên hồ. Cụ đã chứng kiến anh phổng phao theo thời gian. Cụ mừng vì giờ có thể chứng kiến anh thành đàn ông, cảm được khí chất sắt thép toát ra từ thân thể anh.

“Anh sẽ chờ. Anh sẽ học cách chờ. Bây giờ chúng ta không thể bên nhau, nhưng anh sẽ làm tất cả để đón em.”

Chàng trai nín thinh, đăm đăm nhìn mặt nước, nhưng cụ Rùa đọc rõ tơ lòng anh. Cụ mỉm cười.

Mặt trời nhấc hẳn thân khỏi sông Sài Gòn, soi sáng mọi viên gạch trên vỉa hè, xuyên qua những kẽ lá của rue Catinat. Chàng trai đứng dậy, xách valy ra bến tàu về Pháp.

*** 

1958

Chuyện dọc con đường

Đấy là một trưa tháng 10 nắng đon đả.

Thần Lá Me đang ngồi bứt bứt mấy cọng lá của đám cây bày bên đài phun nước, lâu lâu bắt chuyện với cụ Rùa cho bớt trống trải, nói về mây gió, thị phi rôm rả khắp xóm về cô hoa hậu không chồng mà sinh con, chuyện binh quyền, đổi thay. Cụ Rùa được bữa nhã hứng, bơi bơi lưng chừng trong hồ, lúc ngoi đầu lên trả lời chàng, khi mò xuống đáy chạm bụng vào thành cho kêu một tiếng. Chẳng rõ lẽ gì mà cụ hồi xuân.

Nàng Mèo nhẩn nha đi tới, cố tình ngáp một cái to để mỉa thói chây lười của bọn đàn ông. Nàng đứng phía bên kia hồ, nhìn thẳng mặt thần Lá Me, chờ chàng mở lời trước. Chàng chỉ cười khẩy, tập trung dứt dứt lá.

“Nàng đang có chuyện rất khoái chí?” – Cụ Rùa nghểnh đầu hỏi nàng Mèo.

“Cụ thật tinh tường, chả bù cho gã lù đù kia.” – Nàng Mèo cúi đầu tỏ ý kính cẩn. – “Chàng trai người Pháp vừa về, đang cùng người yêu trong quán cà phê. Tôi đến vời cụ ra xem chung cho vui. Phim lâm ly bi đát tôi xem một mình sợ khóc trôi cả rue Catinat.”

Thần Lá Me chẳng nói chẳng rằng, nhấc bổng cụ Rùa và phóng bay đến quán cà phê ở góc ngã tư.

Vẫn chiếc bàn bên cửa sổ quen thuộc, đôi uyên ương năm xưa ngồi đối mặt, nhìn nhau cười gượng, mắt lộ vui mừng mà cử chỉ khách sáo. Cô gái hiện là phóng viên một tòa báo quốc tế đóng trên rue Catinat, nên những sinh linh thần bí của con đường vẫn thường gặp cô đi làm và tan sở. Cô đã đổi kiểu tóc, uốn bồng dòng suối đen tuyền thành “bó bắp cải”, hay cài băng đô to bản làm điệu. Cô cũng thôi diện váy phồng, thay thời trang quần âu áo hoa, phù hợp những bước chân nhanh nhẹn mà vẫn thanh thoát, uyển chuyển. Qua bao mùa nắng, làn da trắng nõn ngọc ngà ngăm hơn, phóng khoáng hơn. Nhưng thần thái tự tin, trẻ trung vẫn pha đặc chất đằm thắm, hoài cổ của giai nhân phương Bắc.

“Em xinh đẹp quá!” – Chàng trai sau hồi lâu bị con gì ăn mất lưỡi, mải miết ngắm đóa hồng biết nói cười trước mặt, mới yếu ớt buông được một câu.

Cô gái bật cười, làn môi mê đắm lạ lỳ vì lớp son đỏ nhạt.

“Sao em không nói gì? Anh thèm nghe giọng em lắm! Anh vẫn nhớ cái ngây người khi lần đầu em cất tiếng. Giọng em như rót mật vào tai.”

Cô gái cắn hờ môi, cười mím và thấy não rối bù. Sau khi anh đi, mãi cô mới bớt muộn phiền vì nhớ. Khi lòng cô vừa chập chững quay lại quỹ đạo của tám năm trước, quỹ đạo của thời anh chưa nhảy xổ vào đời cô, thì anh gõ cửa nhà cô. Anh dắt cô ra quán cà phê ăm ắp kỷ niệm trên rue Catinat cho bằng được. Anh trắng trợn bộc bạch chân tình, chẳng chút ý tứ giữ kẽ. Anh nhìn cô như muốn ăn tươi nuốt sống. Phải chăng lời cô năm xưa đã phang một cú chí mạng, biến anh thành hâm dở?

Cô gái nâng tách cà phê, uống một ngụm dài. Tim cô ứ chật cảm xúc. Đầu óc cô bầy hầy chuyện muốn kể anh nghe, nhưng lòng lại không muốn kể. Cô nghĩ và nghĩ, theo tách cà phê dần cạn.

“Em vừa ở Paris bốn tháng trước, do tòa báo cử sang học nghiệp vụ ít tuần. Em nghĩ sẽ bất tiện nếu liên lạc, xáo trộn cuộc sống anh, nên không…” – Cô gái nói rất nhỏ và rất nhanh, chẳng rõ vì sao mình chẳng giữ được bình tĩnh.

“Em ác quá!” – Chàng trai cắt lời. – “Cuộc sống anh, em có xáo trộn bao nhiêu lần cũng được. Vì đó là em.”

“Vì sao anh quay lại Sài Gòn?”

“Anh về nhượng hết cổ phần còn trong các khách sạn ở đây. Ba năm trước, anh đã nài xin cha mẹ giữ lại một ít, vì anh nghĩ thời thế biết đâu tốt lên, mình có thể quay lại. Nhưng nay Sài Gòn chỉ hoan nghênh người Mỹ, chẳng mấy chốc cái thanh lịch, trang nhã của người Pháp sẽ bị quét hết, hất xuống sông.”

Cô gái mỉm cười. Nụ cười ẩn nhiều điều muốn nói, nhưng lý trí đã kìm đầu lưỡi. Một phần nào đó, anh vẫn là chàng trai năm nào của cô. Một phần nào đó, anh đã thành người đàn ông cô biết chứ không quen.

“Bốn tháng trước em ở Paris…” – Chàng trai chống khuỷu lên bàn, gác trán trên lòng bàn tay, nhăn mặt khổ sở. Rồi anh ai oán ngước mắt thẳng vào cô. – “Thảo nào bốn tháng trước anh hay bồn chồn, đêm khó ngủ, mà khi ngủ thì rất nông, thường giật dậy bởi tim như bốc hỏa. Ra là vì em ở gần. Người ta bảo, một người mất ngủ là do hồn bận dạo trong mơ của người thương. Em đã mơ về anh đúng không?”

Cô gái bật cười. Chàng trai say trong điệu cười cô, trong veo. Từng tiếng cười rất êm tai, như giai điệu một hộp nhạc. Trong khoảnh khắc, anh thấy quãng đời mấy năm qua vật vã vì vắng cô chỉ là giấc ngủ ngắn. Anh thật ra chưa hề xa cô. Tiếng cười cô vẫn luôn reo bên tai anh. Anh… Niềm hạnh phúc lại được nghe cô cười hô biến tất thảy mệt mỏi, khắc khoải mà anh từng gồng thân chịu đựng.

“Chúng ta đi bát phố đi. Nắng mượt quá!” – Anh đứng dậy, đưa bàn tay mời mọc ra trước cô.

Cô lưỡng lự thoáng chốc, không muốn quá thân mật với anh. Nhưng anh đã tóm lấy tay cô, dắt đứng lên.

“Anh chàng này thật khiến tim tôi đau quá đi!” – Bên ngoài, nàng Mèo nghiêng đầu, banh miệng cười khoái trá. – “Thật ra dáng đàn ông!”

“Nước dãi cô lênh láng rồi kìa!” – Thần Lá Me cười khẩy, rồi ôm cụ Rùa bước theo sau đôi tình nhân.

Chàng trai và cô gái đi đến đầu rue Catinat hóng gió sông tràn vào, rồi quay ngược lại, thả bộ về phía nhà thờ. Cô cúi nhìn đôi bàn chân mình bước, quay sang ngắm người, ngước nhìn cây, hiếm hoi lắm mới dành một ánh mắt cho anh. Anh chỉ dán mắt vào vẻ ưu tư lẫn ngượng ngùng của cô, rồi nhìn thẳng đường đi, rồi lại nhìn cô. Chợt, anh ghì tay cô lại, chỉ xuống lòng đường đang nhộn nhịp xe.

Rue Catinat là huyết mạch của Hòn Ngọc Viễn Đông. Người ta bảo theo phong thủy thì nhà thờ Đức Bà xây trên trái tim của thành phố. Đường này xuất phát từ tim, chạy thẳng ra sông để đón linh khí vào nuôi dưỡng Sài Gòn.”

“Anh rất hiểu rue Catinat.”

“Anh đã lớn lên trên rue Catinat, từng hơi thở của nó anh đều nghe, từng tâm tư của anh nó đều biết. Anh rõ đoạn vỉa hè nào có viên gạch khấp khểnh, đi dễ vướng ngã, đoạn nào có viên gạch bị vỡ rồi người ta trám vào một viên khác loại. Mùa gió, lá bay li ti đẹp mê ly. Vẻ đẹp chỉ có ký ức con người mới ghi tạc được hoàn chỉnh, tranh họa và thi ca dù tài ba đến đâu cũng chẳng thể bắt nổi một phần khí chất. Còn khi mưa cuốn lá bám khắp lối thì bẩn nhớp, nhưng anh vẫn thấy nó hay hay. Anh đã từng nghĩ mình sẽ lớn lên, lấy vợ, có con rồi hóa già trên rue Catinat. Nhưng có những giấc mơ chỉ có thể theo ta cả đời như chuyện cổ tích của riêng mỗi người, vì nó không có điều kiện phát triển. Đôi lúc phải đóng lại một cánh cửa mới có thể mở những cánh cửa khác.” – Anh nhẹ ôm lấy hai bờ vai cô, quay người cô ra đối diện mình. Anh nhìn rất lâu vào từng đường nét gương mặt cô, cười mãn nguyện. – “Nhưng dù anh chọn cánh cửa nào, cũng cần có em bên cạnh. Bây giờ anh phải tạm xa rue Catinat một thời gian dài, nhưng anh không thể phản bội nó. Anh đã hứa sẽ cho nó chứng kiến mình cầu hôn em.”

Chàng trai quỳ xuống, nắm bàn tay cô gái cứng đờ. Người trên phố có kẻ đứng lại xem, có kẻ đi qua rồi vẫn ngoái nhìn chỉ trỏ, xì xào, cười ý nhị. Cụ Rùa, thần Lá Me và nàng Mèo lẫn trong đám đông, ngẩn tò te chiêm ngưỡng. Thần phẩy nhẹ tay khiến những tàng lá trên đầu hai người đung đưa, nhả vô vàn lá con con phấp phới xuống. Khung cảnh huyền ảo đắm hồn.

“Cưới anh nhé!” – Mắt chàng trai sáng bừng như đóa hướng dương bung to.

“Anh đứng dậy nào. Chúng ta đi tiếp đến hết đường.” – Cô gái cười rất nhạt, nhẹ kéo tay anh.

Tâm trạng màu hồng của chàng trai lập tức biến sắc. Anh linh cảm, đây không phải phản ứng của nỗi ngượng ngùng. Người đứng xem xung quanh cũng thấy lạ, sao mặt cô cứ chằng chịt, khó coi.

Cô gái nắm tay chàng trai, đi trước anh nửa bước. Đến cuối rue Catinat, cô đứng lại. Cô nhìn chiếc đồng hồ lớn trên bưu điện chỉ sắp bốn giờ chiều. Cô nhìn nhà thờ Đức Bà đỏ gạch, tòa kiến trúc xinh đẹp ngự trên trái tim thành phố. Cô nhắm mắt, cảm thấy trong mạch chảy một dòng ấm nồng, dễ chịu. Khắp Sài Gòn, con đường dốc nhỏ này là chốn cô thân yêu nhất. Nó gợi nhắc hoàn chỉnh về Hà Nội sâu lắng, kiêu sa của cô. Nó gói ghém mối tình đầu trầm bổng của cô.

Cô gái dùng cả hai tay mềm nhỏ nâng ôm lấy bàn tay lớn của chàng trai. Cô sờ các vết da chai, da cứng trong lòng bàn tay anh. Cô sờ đầu móng tay anh cắt lem nhem. Cô sờ những chỉ tay anh. Cô hình dung những ngón tay thô này xếp hạc giấy. Cô tưởng tượng tay anh đóng bàn gỗ. Cô tưởng tượng tay anh xách valy nặng cho cô và những đứa trẻ, trong những chuyến cả gia đình du lịch… Cô ấn cuộn bàn tay anh cho nắm lại, và cô buông ra.

“Em chỉ có thể đi cùng anh hết con đường này thôi.”

Cô gái vẫy chiếc taxi gần nhất, bỏ đi nhanh. Chàng trai chẳng hoàn hồn, chôn chân vào lề đường. Mãi đi khi chuông nhà thờ đổ lần hai, anh mới chớp mắt. Anh nhìn dòng xe nườm nượp, nhìn tòa bưu điện, nhìn nhà thờ, nhìn hàng cây, nhìn dốc rue Catinat. Anh nhìn lần cuối cảnh vật đã trở thành một phần của tuổi thơ ấu và thời niên thiếu.

“Cám ơn em đã cùng anh đi hết rue Catinat.” – Chàng trai thầm thì với tia hoàng hôn cuối cùng. 

*** 

Le vieux Saigon 7

1984

Chính quyền Ngô Đình Diệm sụp đổ. Mỹ rút khỏi miền Nam Việt Nam. Ngụy quyền Sài Gòn cũng sụp đổ. Ngày 30/4/1975 đại thắng, thống nhất đất nước. Rue Catinat từ tên Tự Do được đổi tên thành Đồng Khởi. Trước những guồng quay lớn lao của lịch sử, những tơ tình cá nhân riêng lẻ bỗng hóa tí hon, vô nghĩa. Mối tình xưa, cô gái gằn chặt trong tim để hoàn thành những sứ mệnh cách mạng giao. Có một thời gian, các sinh linh thần bí chẳng gặp cô trên rue Catinat. Rồi sáu năm sau giải phóng, chúng thấy một phụ nữ trung niên chuyển vào căn hộ cũ của chàng trai người Pháp.

Dung nhan mặn mà của người phụ nữ khiến thần Lá Me ngờ ngợ. Chàng điều tra, sau mấy bận thì chắc là đấy là tiểu thư Mai Ngọc Phiên ngày nào. Chung cư này được phân cho cán bộ nhà nước, chẳng rõ duyên trời hay do bà xin mà được nơi một thời lui tới. Bà sống một mình, sáng quen dạo vòng rue Catinat rồi đi làm, chiều về nấu cơm, đọc sách báo, đi ngủ. Cuối tuần bà đi chợ rồi may vá, (lại) đọc sách báo, lâu lâu mới có bạn ghé chơi. Cuộc sống tẻ nhạt đếm năm.

Trên đầu giường bà đặt một hộp gỗ rất đẹp chứa ngàn con hạc giấy. Đôi lần trước khi ngủ, bà mở ra ngắm hồi lâu. Có nhiều sáng chủ nhật, bà rải đám hạc đầy sàn nhà, ngồi ngắm từng con trong những cái thở dài của thần Lá Me và nàng Mèo Tinh. Cụ Rùa luôn từ chối tham gia chứng kiến cảnh não nề ấy. Trong mối tình một thời là chuyện phiếm phổ biến nhất của các sinh linh thần bí rue Catinat, cụ thuộc phe chàng trai. Cụ luôn chán ghét khi có ai nhắc về cái kết, giận cô gái vì nguyên do chỉ mình cụ hiểu.

Chuyện của Lá Me và Mèo 

Đấy là một tối tháng 8, trời mát ẩm sau cả ngày mưa ầm ĩ.

Thần Lá Me nằm dài trên cành cây lớn xiên ngang trước cửa sổ, nhìn người phụ nữ ngồi bên bàn, chăm chú ghi chép vào một cuốn sổ. Bà say sưa trong những dòng viết ngay sau bữa tối. Việc này lặp lại mấy ngày rồi. Bỗng, bà buông bút, mở ngăn kéo bàn ra, lấy chai sữa đựng mấy con hạc giấy đã ngả vàng. Những con hạc hơn ba mươi tuổi, thuộc hàng thượng thọ của loài hạc giấy; bởi sau tuổi trẻ mộng mơ, hay khi phát hiện hạc giấy chẳng có phép biến ước nguyện thành hiện thực, con người nhanh quên lãng chúng trong… sọt rác nào đó.

Người phụ nữ nhìn chăm chú đám hạc, rồi đổ ra bàn, đếm đi đếm lại hoài mười một con. Chợt, bà thấy dấu chữ hằn trong một cánh hạc – khi giấy bắt đầu cũ mòn, chữ mới lộ. Bà loay hoay mấy phút mới mở được con hạc ấy ra, run run, cẩn thận để tránh tờ giấy rách toạc. Rồi mở con hạc khác, rồi tất cả hạc. Mười một tờ giấy nhăn nhăn nằm trên bàn. Bà nấc lên một tiếng rồi bưng mặt nức nở.

Thần Lá Me nhảy qua cửa sổ vào phòng, đứng sau bà, đọc mười một dòng chữ chàng trai Pháp ngày xưa gò từng nét.

“Anh muốn nghe em nói.”

“Anh muốn ngắm em ngủ.”

“Anh muốn hôn em giữa rue Catinat.” 

“Anh muốn cõng em đi khắp Paris.” 

“Anh muốn sờ tóc em.”

“Anh muốn em mặc áo dài trắng trong ngày cưới.”

“Anh muốn thấy em cười.”

“Anh muốn làm tình với em.”

“Anh muốn cùng em đi du lịch Mỹ.”

“Anh muốn con gái chúng mình giống em.”

“Anh muốn em đợi anh.”

Thần Lá Me thở dài, rồi thổi phù một cái thật mạnh, tung những mẩu giấy qua cửa sổ. Mười một mảnh giấy khoan khoái chao liệng, rồi vương vãi xuống lề đường, chờ gió hất mình đi tiếp.

“Gấp hạc là vun vén một tình cảm. Tháo hạc là gỡ bỏ một tình cảm. Tình đã gỡ rồi thì giữ chi mẩu giấy nhúm nhó cho chát lòng.” – Thần Lá Me nghĩ thế, nên giúp bà tiêu hủy kỷ vật đau lòng. Chàng biết nếu mình không nhúng tay, bà chẳng có can đảm tự làm.

Người phụ nữ ngỡ ngàng nhìn cơn gió tai quái quét bay đám giấy từng-là-hạc. Bà thất thần nhìn chúng từ tốn đu qua đu lại trên đoạn đường tiếp đất. Bỗng bà bật dậy, chạy nhanh khỏi nhà, hấp tấp xuống đường mong nhặt lại được.

Chẳng dò dẫm lâu, bà thu về đủ mười một mảnh giấy – một chuyện thần kỳ xét đến hoàn cảnh đêm tối gió dày. Bà đã may mắn được nàng Mèo giúp sức. Thật ra, nàng không nghĩ chuyện làm việc thiện, chỉ muốn xem chàng trai người Pháp viết gì. Cuối cùng, mối tò mò bức bối lòng nàng hơn mười ngàn ngày qua đã được phẳng phiu. Nàng ngẩng nhìn thần Lá Me đang ngoái đầu khỏi cửa sổ căn hộ, “meo” một tiếng lớn đắc thắng.

*** 

Le vieux Saigon 8

1994 

Cuộc marathon trên rue Catinat

Đấy là một chiều muộn tháng 6, tiết trời hầm hập.

Thần Lá Me và nàng Mèo lững thững dọc rue Catinat. Một cao một thấp, một gầy một mập xù chầm chậm cất bước giữa làn bụi nóng và lưới thanh âm xô bồ của Sài Gòn buổi kinh tế dần phất. Mấy năm nay, tốc độ di chuyển của các sinh linh thần bí rue Catinat đều giảm, cốt muốn kéo dài thời gian tận hưởng chút lãng đãng, thanh lịch còn sót của 630 thước vàng ngọc này. Chúng đã sống đủ lâu để hiểu đến thiên nhiên còn thay da đổi thịt, nói chi kiến trúc do con người dựng nên. Chẳng bao ngày nữa, có khi tất cả nhà cũ đều bị kéo bỏ xây cao ốc, vỉa hè lát gạch mới, cây xanh đốn bỏ mở rộng đường.

Ở góc ngã tư, quán cà phê vẫn nô nức khách, nhưng già nhiều hơn trẻ, chủ yếu là cư dân cũ của Sài Gòn đến đây hồi tưởng, tìm kiếm những mảnh xưa còn sót mà không cách chi tạo lại thành bức ghép hoàn chỉnh. Thần và nàng Mèo rẽ ở ngã ấy, đến chỗ đài phun nước nhà cụ Rùa. Cả hai do cụ mời đến bất ngờ.

“Hai người lại cãi nhau à?” – Cụ Rùa phá tan cái lặng yên khá chướng, nhìn Thần và nàng Mèo mỗi người trầm lắng một thành hồ.

Thần Lá Me nhìn cụ Rùa bằng ánh mắt uể oải của cậu bé đang say giấc nồng thì bị gọi dậy đi học. Nàng Mèo ngáp một cú to, rồi ngả đầu lim dim.

“Đến rồi!” – Cụ Rùa ngóc đầu mừng rỡ về phía người đàn ông đang đi tới.

Người đàn ông cao và hơi gầy, chưa quá già nhưng đã nhiều tuổi. Tóc ông phai sắc gần hết, chỉ còn lốm đốm vài túm màu hạt dẻ. Mặt ông sâu nhiều nếp nhăn. Ông vận quần tây màu kem, áo sơ-mi xanh da trời tươm tất. Màu áo khá tiệp với màu mắt. Nàng Mèo nhìn ông một lượt, rồi đột ngột bật dậy, trợn tròn nhìn ông.

“Đôi mắt này… Xanh như mảnh trời thu!” – Nàng Mèo nói trong những hơi đứt quãng, chính mình cũng không tin được điều môi đang thốt.

“Paul Francini De Giura.” – Thần Lá Me nói chắc nịch, nhếch cười thú vị. Cảm giác lòng chàng độc đáo lắm.

“Anh ta về Sài Gòn hơn tuần rồi, ngụ trong khách sạn Continetal, chiều nào tầm giờ này cũng ra đây. Tiếc là cô Ngọc Phiên lại dạo rue Catinat buổi sáng, nên chẳng gặp nhau.” – Cụ Rùa chặc lưỡi.

Cả ba chăm chú quan sát từng cử động của chàng trai Pháp đã gần bốn mươi năm không gặp. Cuộc đời hẳn đánh đập anh ta nhiều, nên ánh mắt xưa lóng lánh giờ hóa hun hút đăm chiêu.

Người đàn ông đứng chống hai tay ngang hông, mắt xa xăm ngó tứ phương. Khách sạn Rex, bách hóa tổng hợp, hai tòa nhà công sở, vài cửa tiệm buôn bán, nhà hát Thành phố, tòa Ủy ban Nhân dân, đôi đại lộ thênh thang… Đã mấy ngày rồi, cứ gần hoàng hôn, ông lại ra đài nước ngắm chiếc áo mới của cảnh cũ, hoài không chán. Mỗi lần ngắm, ông dò được một nét xưa vẫn lặng lẽ tồn tại. Một nét vô hình nhưng mạnh mẽ đủ khiến tim ông khựng nhịp.

Ông rút từ túi quần ra một khăn tay nhỏ bằng lụa trắng, viền khăn là những đường cắt tròn. Ông nhẹ mở nó, để lộ một góc thêu ba chữ PFG. Chiếc khăn trông vẫn mới, hẳn được cất giữ cẩn thận. Ông nâng niu nó bằng cả hai tay, dịu dàng nhìn làn nắng chiều soi tỏ từng sợi lụa. Ông đang cho khăn tắm nắng. Vài hôm nữa về Paris, ông mong có thể ngày ngày hít hà bầu khí phương nam mà nó vừa thấm đẫm.

“Tôi có ý này…” – Thần Lá Me đến bên người đàn ông. Chàng nháy mắt với cụ Rùa và nàng Mèo, cầm một đầu khăn rồi giật lấy, hươ hươ trước mặt ông.

Người đàn ông chết lặng nhìn chiếc khăn tự phe phẩy như ma nhập. Nó nhích từng chút xa ông. Ông đờ đẫn ngỡ hoa mắt. Nó nhích càng lúc càng xa. Ông chưa kịp trấn tĩnh, đã thấy chân mình luýnh quýnh đuổi theo. Ông không thể mất nó!

Thần Lá Me cười ha hả, cầm khăn múa may, lúc đi chậm, khi đứng lại, lúc chạy vài bước, khi nhảy cao. Nàng Mèo quấn quít bên chân chàng, đuôi vểnh cao hí hửng. Cụ Rùa cũng leo khỏi hồ nước, bơi trong không khí sát bên người đàn ông. Đây là lần đầu tiên cụ biểu diễn cách đi nhiệm màu của mình: tấm thân cụ ục ịch mà lướt vèo tưởng phi tiêu, chân chẳng chạm đất.

Người đàn ông theo chiếc khăn ngang qua quán cà phê, qua những cây me cây điệp, qua một nhà sách, qua một hiệu thuốc… Hai lần ông đứng lại, hoảng sợ nhìn chiếc khăn, tay chân run rẩy. Nhưng ông không thể mất nó được, nên lại chạy đuổi. Chiếc khăn dừng một chút trước cổng chung cư xưa ông ở, chờ ông đến gần hơn. Rồi nó tung tẩy lên cầu thang, tầng một, tầng hai. Nó dừng trước cửa căn hộ cũ của ông, xoay mình hai cái, rồi chui tọt qua khe cửa.

Người đàn ông đứng tần ngần, tay chống vào cửa cho khỏi ngã. Mặt ông trắng bệch. Tim ông đập thoi thóp, rồi bình bịch. Mồ hôi ông túa như tắm. Ông cố nghĩ nên làm gì tiếp, nhưng cơn run sợ chèn ép tất thảy tế bào thần kinh.

“Ông có sao không?”

Một tiếng nói bỗng vang sau lưng ông, nghe rất ân cần. Ông ngây người. Giọng nói thanh đậm, ấm áp và tinh tế tựa viên ô mai gừng này… Ông quay sang, nhìn người phụ nữ tóc điểm sương, ăn vận đơn giản, tay xách túi đi làm. Đôi mắt xanh như mảnh trời thu của ông cay cay mà ngòn ngọt…

Xa xa đầu rue Catinat, hoàng hôn màu hồng sáng bừng mà mát dịu. Cụ Rùa, thần Lá Me và nàng Mèo vắt vẻo trên một cành cây lớn, ngắm hoàng hôn hồng chỉ Sài Gòn mới có.

###

 

Chú thích:

(1): “Rue” trong tiếng Pháp là “đường”. Catinat là tên chiếc hộ tống hạm từng tham gia vào cuộc tấn công thành phố Đà Nẵng năm 1858 và Sài Gòn năm 1859. Chiến hạm này đặt theo tên một thống chế Pháp sống vào cuối thế kỷ XVII, đầu thế kỷ XVIII.

(2): Đại lộ Bornard và Charner nay đại lộ Lê Lợi và Nguyễn Huệ.

(3): Nhà hát Tây và Tòa đô chính Sài Gòn nay là nhà hát Thành phố và Ủy ban nhân dân Thành phố.

(4): Đảo Corse và Bordeaux là địa danh của nước Pháp.

(5): Vị trí đại lý ô tô Barnier nay là khách sạn Rex.

(Truyện ngắn đã xuất bản trong tuyển tập Trái Đất Tròn Không Gì Là Không Thể, tháng 6/2013. Cấm sao chép, đăng lại dưới mọi hình thức. Thank you!)

4 thoughts on “Rue Catinat

  1. Vy
    December 12, 2014 at 9:35 PM

    Em rất thích đọc truyện về người xưa, cảnh cũ! Truyện của chị cho em được thấy cả một Sài Gòn sống động, lãng mạn và đẹp đẽ khi xưa. Em cứ cảm thấy lâng lâng sau khi đọc xong truyện này. Và mỗi khi nhớ đến nó thì em lại cảm thấy một niềm hạnh phúc nhẹ nhàng, giống như mình vừa bước ra sau một giấc mơ vậy á ^^ Em yêu chị <3

  2. Pink
    May 22, 2014 at 2:46 PM

    Câu chuyện ấm áp và đáng yêu

  3. juillet
    January 17, 2014 at 10:28 PM

    Một câu chuyện rất hay, kết hợp từ những yếu tố quen thuộc nhưng vẫn đem lại cảm giác mới mẻ. Không biết em có bị gì không nhưng tự dưng lại thấy nếu nó là bad ending thì thấm hơn *cười*

  4. Jane
    January 14, 2014 at 1:00 PM

    Truyện thật sự rất hay ạ, mang đến rất nhiều cảm xúc.

Leave a Reply

Your email address will not be published.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.