Hội An, Phố Phải Lòng

Chùa Cầu do người Nhật thiết kế, bên cạnh là chùa của người Trung Hoa. Hai công trình này do người Việt Nam xây dựng :)
Cầu do người Nhật thiết kế, bên cạnh là chùa của người Trung Hoa. Hai công trình này nằm cạnh nhau nên gọi nhanh là Chùa Cầu. Hai công trình này do người Việt Nam xây dựng 🙂

Quyết định thăm Hội An, tôi không tìm hiểu trước trong sách hướng dẫn. Tôi muốn được Hội An làm cho ồ à, mong được trải nghiệm hoàn toàn khác những thông tin đầy rẫy trên mạng và báo chí.

Tôi đã đứng trên bao dấu chân xưa?
Tôi đã đứng trên bao dấu chân xưa?

Điều kỳ diệu trong cái tên Faifo.

Người Pháp và Tây Ban Nha biết đến Hội An dưới tên “Faifo”. Có nhiều biến thể như Fayfo, Haifo, Kaifo, Faifoo, Faicfo, và nhiều giả thuyết về nguồn gốc của nó. Một, Faifo là từ tên Hải Phố, tức thành phố nằm bên bờ biển, đọc trại đi. Hai, đọc ngắn gọn tên Hội An Phố thành “Hội Phố” rồi dần thành “Faifo”. Còn ba, bốn, năm, vân vân. Những thế hệ đã cùng nhau đọc chệch tên chốn này thành Faifo đều không còn nữa, chẳng thể kiểm chứng. Nhưng cái tên Faifo chứng minh sự giao thoa văn hóa mạnh mẽ một thời ở Hội An. Từ một tên thuần Hán Nôm “Hội An Phố” hay “Hội Phố”, dưới cách phát âm không thể uốn éo lưỡi của thương nhân Pháp, Tây Ban Nha, Hà Lan, nó thành Faifo.

Lẫn vào đám đèn lồng. (Trông cũng giống một cái đèn lồng lắm!!)
Lẫn vào đám đèn lồng. (Trông cũng giống một cái đèn lồng lắm!!)

Hội An: “Phòng thí nghiệm” nghiên cứu thời gian.

Có muôn vàn triết lý về thời gian. Và tôi tin, các triết gia chuyên ngành thời gian học sẽ nhảy cẫng sung sướng khi đặt chân lên Hội An, nơi thời gian chứng minh sức mạnh quyền năng và cũng kỳ bí nhất của nó: xóa nhòa tất cả, nhưng cũng lưu trữ tất cả.

Nền móng của Hội An có từ thế kỷ I sau công nguyên, là thương cảng lớn nhất Đông Nam Á lúc bấy giờ, “Lâm Ấp Phố” thuộc vương quốc Champa. Qua chiến tranh, thay vua đổi chúa, đến thế kỷ XV, Hội An lại trở thành thương cảng quan trọng, đón đưa tàu thuyền Trung Quốc, Nhật, Ấn Độ, châu Âu và cả Ai Cập. Suốt hơn ba thế kỷ sau, Hội An ngày một giàu có, củng cố vị trí chiến lược trong bản đồ kinh doanh hàng hải. Nhiều thương nhân nước ngoài định cư tại Hội An, xây dựng nhà cửa, đình chùa theo văn hóa cố hương, giúp pha trộn nên một Hội An đẹp độc đáo. Chính từ cảng Hội An, Thiên Chúa Giáo du nhập vào Việt Nam ở thế kỷ XVII. Người Nhật của thế kỷ XVIII từng tin rằng trái tim của châu Á nằm bên dưới đất Hội An. Chỉ tiếc sau đó, lệnh bế quan tỏa cảng của vua Nhật đã kéo hết thương nhân Nhật về nước, người Pháp chuyển sang giao thương tại cảng Đà Nẵng, chỉ còn một ít thương nhân Trung Hoa ở lại. Từ đó Hội An mai một ít nhiều nét đẹp hội nhập phong phú. Liệu ở Hội An từng tồn tại các kiến trúc Đông Tây kết hợp có một không hai mà sử sách chưa kịp ghi chép thì đã bị đập đi xây mới? – Lần đầu tiên trong đời, tôi thèm bước chân lên cỗ máy thời gian!

Bị cảng Đà Nẵng cướp mất vị thế chiến lược, Hội An nghèo đi, người thưa dần. Nhưng trong họa có phúc. Chính không ai để mắt tới, không bị đô thị hóa, nên Hội An mới an toàn tồn tại qua chuỗi biến cố lịch sử, giữ gần như trọn vẹn những con phố nhỏ nhắn, những nhà mái ngói, chùa Cầu, các hội quán… Sau hơn hai thế kỷ “nằm im chờ thời”, được thời gian phủ lên chiếc áo hoài cổ nên thơ, Hội An ngày nay là điểm đến nổi tiếng nhất của Việt Nam đối với du khách quốc tế. Nhưng…

Đến Hội An học nấu các món truyền thống Việt Nam là hợp người hợp cảnh :)
Đến Hội An học nấu các món truyền thống Việt Nam là hợp người hợp cảnh 🙂

Mất điểm bởi du lịch chặt chém!

Uất ức #1: Vé!

Phố cổ Hội An có 15 điểm đến lịch sử, nhưng phòng vé chỉ bán vé vào thăm 3 hoặc 5 điểm. Nếu muốn đi hết, phải mua tối thiểu 3 lần vé với giá không hề rẻ. (Trong khi ở Macau, các di tích văn hóa lịch sử cũng được UNESCO công nhận thì mở tự do và miễn phí cho du khách. Họ thu lợi nhuận bằng các dịch vụ khác.) Để bước lên chùa Cầu, biểu tượng Hội An, cũng phải trình vé. Vì sao không bán một vé xem đủ 15 điểm với giá cao hơn chút, phát kèm cái bản đồ? Như vậy, được thăm thú hết Hội An, du khách sẽ hỉ hả, tâm trạng thoải mái tiêu pha cho ăn uống, mua sắm, lợi nhuận thu được hẳn phì nhiêu hơn. Làm du lịch, quan trọng là biết dỗ ngọt lòng người.

Góc phố rêu xanh...
Góc phố rêu xanh…

Uất ức #2: “Lừa đảo” sân nhà

Để nghe giới thiệu tường tận, tôi thuê hướng dẫn viên và sau đó, 2/5 điểm lấy vé được dẫn đến là nơi sản xuất và bán quà lưu niệm. Tôi không thể ghé các nhà thờ họ tộc, hay các điểm hấp dẫn khác vì hết vé. Một cảm giác bốc hỏa và uất ức ngay trên sân nhà! Người Việt thân thiện, hiền hòa, nhưng người Việt làm du lịch thì (hình như) không thế. Tôi cảm giác bị móc túi. Tôi là người Việt, tôi quen và hiểu cách làm du lịch để khách một đi không trở lại của nước nhà, nhưng lòng vẫn không du di được. Chính ở Hội An, một trong những nơi làm du lịch chuyên nghiệp nhất nước, tôi cay đắng hiểu vì sao lượng khách quốc tế trở lại Việt Nam rất ít, bất chấp Hội An, hay Hà Nội, Sài Gòn và các địa danh khác trên dải đất hình chữ S có hớp hồn đê mê thế nào. Người ta tốn tiền không để mua cảm giác xấu xí.

Hội An là địa điểm duy nhất của Việt Nam được bảo tồn gần như nguyên vẹn một cách kỳ lạ bất chấp dòng quay của lịch sử :)
Hội An là địa điểm duy nhất của Việt Nam được bảo tồn gần như nguyên vẹn một cách kỳ lạ bất chấp dòng quay của lịch sử 🙂

Faifo, hay Phố Phải Lòng?!

Một cách thành thật, rất khó để viết về Hội An. Vì Hội An thì thầm với mỗi tâm hồn một cách khác biệt, quyến luyến vào lòng những xúc cảm rất riêng tư. Có người được Hội An thanh lọc, rời đi như một người mới. Có kẻ lại xa Hội An mà đầu nặng tưởng tượng về tháng năm xưa. Là người Việt Nam, bạn nên ghé thăm Hội An một lần, vì không phải đất nước nào cũng may mắn sở hữu một vùng đất màu nhiệm như vậy: Dù là ai, Hội An luôn biết cách khiến người ta phải lòng.

– LANA –

5 Comments

Leave a Reply