Sách ơi, đi về đâu?

Phải chăng… Thời này ai còn vùi đầu đọc sách thì sẽ giống như một nhà tu hành giữa phố thị hoa lệ? Ai lại dán mắt vào cuốn sách dày chữ khi có thể tám tới tấp trên Facebook với muôn vạn sticker ngộ nghĩnh, ngắm ảnh Instagram để khám phá những lối sống thật cool, lùng sục kho phim Netflix, hay đấu game xuyên lục địa?

Có rất nhiều khảo sát về số sách người Việt đọc mỗi năm, kết quả tuy khác nhau nhưng nhìn chung là tệ… ngang nhau. Theo Bộ Giáo dục Đào tạo, trung bình một người Việt đọc 4 cuốn/ năm, trong đó 2,8 cuốn là sách giáo khoa và 1,2 cuốn là sách khác. Bộ Văn hóa, Thể thao & Du lịch đưa ra con số 0,8 cuốn sách/người/năm. Còn Hội Xuất bản Việt Nam khẳng định con số là tròm trèm 1 cuốn/ người/ năm. Nhưng bình tĩnh! Khoan vội la làng về sự biếng đọc của người trẻ Việt, vì con số này cũng đang giảm dần ở cộng đồng giới trẻ nhiều nước trên thế giới. Nguyên nhân lớn là do sự hùng mạnh của mạng Internet và điện thoại thông minh (smart phone). Cơ mà, đâu chắc là lang thang trên mạng và không đọc sách giấy sẽ khiến con người ngu đi, cũng tùy người à.

Sách dẫn đường vào kho tàng tri thức nhân loại – đúng, nhưng không còn đủ nữa rồi. Các video học thuật hay diễn thuyết TED Talks trên YouTube cũng là cách để bơi vào biển tri thức khổng lồ đủ mọi đề tài thiên văn kim cổ, khoa học kỹ thuật, và hình thức thể hiện lại sống động, dễ hiểu, tương tác được nữa. Các trang tự học online (MOOC) cung cấp vô vàn khóa học xịn từ hàng loạt trường đại học hàng đầu thế giới, thoải mái cho người trẻ lựa chọn để nâng tầm tri thức với giá rẻ nhất và thời gian nhanh nhất. Sách đã mất vị trí độc tôn để mở mang trí tuệ con người, nhưng sách vẫn khiến bạn thông minh hơn theo một cách mà các phương tiện truyền thông khác khó bì kịp: khi đọc chính là lúc não đang tập thể dục. Nhìn theo góc độ sinh học, một bộ não khỏe mạnh vật lý với các tề bào thần kinh được luyện tập thường xuyên chính là nền tảng để suy nghĩ được thông suốt.

Tri thức không bao giờ phụ bạn.

KHI MẮT ĐỌC, NÃO NỞ HOA.

Mắt đọc chữ là lúc não hình thành tư duy hình ảnh. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng khi chúng ta đọc câu chữ miêu tả một đồ vật hay câu chuyện nào đó, thì cùng lúc đó trong não sẽ vẽ nên những hình ảnh của đồ vật ấy hay thậm chí là cả thước phim của câu chuyện luôn. Ví dụ như khi đọc sách về binh biến khói lửa, thì trong đầu sẽ mồn một cảnh một trận chiến đấu mịt mù khói lửa với tiếng đao gươm bên tai. Tư duy hình ảnh này đặc biệt quan trọng và hữu ích cho những ai muốn dấn thân vào các ngành nghệ thuật, phim ảnh, quảng cáo truyền thông.

Đọc nhiều thể loại sách giúp đa dạng hóa hướng tư duy của bộ não. Mỗi thể loại sách là một bài tập khác cho não, và các bài tập khác nhau sẽ cho những kết quả khác nhau. Đọc tiểu thuyết giúp phát triển trí tưởng tượng, hình thành khả năng kể chuyện hoặc ít nhất cũng biết cách trình bày vấn đề mạch lạc, thu hút với cấu trúc bối cảnh – nguyên nhân – hệ quả. Sách nghị luận giúp bồi dưỡng những góc nhìn sắc bén và suy nghĩ logic. Sách lịch sử dạy về kế hoạch và chiến lược, cũng như các triết lý sống. Sách tâm lý giúp hiểu mình hiểu người. Vân vân.

Đọc sách cải thiện trí nhớ. Lúc đọc tiểu thuyết, chúng ta phải nhớ tên các nhân vật, hành động và lời nói, nhớ các tình tiết trước sau, nhớ cách mở đầu và kết thúc. Lúc đọc sách phi tiểu thuyết thì chúng ta phải nhớ luận điểm của tác giả, nhớ các dẫn chứng, nhớ những câu chuyện lịch sử, vân vân. Khi chúng ta đọc càng nhiều sách thì các tế bào thần kinh càng liên kết chặt chẽ với nhau, tạo thành một mạng lưới dày để kết nối các thông tin và ký ức, điều này tốt cho trí nhớ ngắn hạn.

Đọc sách giúp cuộc đời lên level! Khi đọc, chúng ta lạc vào thế giới trong sách, xuôi theo câu chuyện của người khác, tạm thời cất đi những lo âu đang đè nặng lên tâm trí, cho não được nghỉ. Chính vì vậy mà đọc là cách xoa dịu thần kinh hiệu quả, góp phần hạn chế chứng trầm cảm nhẹ và mất trí nhớ. Những câu chuyện trong sách còn giới thiệu với chúng ta những lăng kính mới mẻ để nhìn và cảm nhận cuộc sống, để rồi sau khi gấp sách lại, chúng ta có thể đối diện và giải quyết những vấn đề của mình một cách sáng suốt hơn. Thời gian ngồi im thả trí theo chữ cũng chính là lúc chúng ta được bình tĩnh, nhẫn nại và tập trung – những đức tính sẽ giúp cho chúng ta theo đuổi và kết thúc các giấc mơ trong cuộc đời mình.

Đọc sách giúp tâm trí rộng mở đón nhận thế giới xung quanh. Đôi khi chúng ta không đồng quan điểm với tác giả, nhưng chẳng ai vì thế mà điên tiết xé nát cuốn sách cả. Cũng nhờ vậy mà nếu chăm chỉ đọc sách thì một cách vô thức chúng ta cũng lên trình tôn trọng (và cả chịu đựng) những ý kiến trái ngược với mình – Đây chính là nền tảng để chúng ta cảm thấu được vẻ đẹp của sự đa dạng trong xã hội mà mình đang sống.

Nên “đọc” tiểu thuyết bằng sách nói, vì như vậy câu chuyện sẽ thấm nhanh và sâu hơn. Nhiều người bĩu môi chê sách nói không đủ sâu sắc, câu chữ nghe tai này vào tai kia trôi cái vèo, nhưng các nghiên cứu lại chứng minh rằng khi nghe sách nói nhiều vùng não của chúng ta sáng lên. Khi nghe kể chuyện, không chỉ có vùng ngôn ngữ hoạt động mà vài vùng não khác cũng được kích hoạt tùy theo nội dung câu chuyện. Nghe về đồ ăn thì vùng khứu giác và vị giác sẽ cộng hưởng, khiến chúng ta như được nếm món ăn cùng nhân vật. Nghe chuyện đôi tình nhân đắm đuối ở Paris, thì mắt như được chiêm ngưỡng tháp Eiffel và dòng sông Seine êm đềm thơ mộng. Vậy nên, khi rảnh rỗi rửa chén dọn nhà, hoặc sáng ngủ dậy ngắm bình minh thì có thể bật sách lên “đọc” để tận dụng mọi thời gian tập thể dục não.

Vậy, đọc sao để thành vương phi?

ĐỌC SAO ĐỂ THÀNH TÀI?

Nếu bạn đang tập tành đọc sách vì một tương lai tươi sáng hơn, thì chớ tham mà tậu luôn vài chục cuốn to nặng về nhà. Xác suất cao ngất là bạn sẽ để những cuốn sách đó mốc meo trên kệ thôi. Hoặc giả có ép uổng bản thân thành công thì khi đọc hết cũng thấy thần trí rã rời, cảm tưởng như râu đã dài tóc đã bạc vậy. Đọc trước hết nên là một trải nghiệm vui vẻ. Hãy bắt đầu bằng việc đọc những bài viết trên báo, trên blog về các vấn đề mà xưa nay mình chưa từng nghiên cứu, hoặc đọc sách về đề tài mà mình yêu thích, hiếu kỳ, như sách tâm lý học tình yêu, truyện ngắn lịch sử, 12 chòm sao, vân vân. Khi đã quen với việc đọc vài ngàn chữ rồi, thì bạn mới bớt mệt khi chiến đấu với những cuốn sách mấy chục ngàn hay thậm chí là trăm ngàn chữ.

Nếu lỡ không ham thích cuốn sách mình đang đọc thì cũng đừng tiếc của mà cất nó đi. Phải tận hưởng những con chữ mình đang đọc! Cố nuốt hết một cuốn sách khô queo hay quá tầm sẽ chỉ khiến bạn kiệt quệ. Nhưng khoan bán ve chai cuốn sách đó đi. Con người chúng ta lớn lên và thay đổi theo những chặng đời của mình mà. Có thể cuốn sách đó chưa phù hợp với bạn trong đoạn đời này, nhưng biết đâu vài năm nữa vô tình đọc lại thì bạn lại thấy thấm như muốn nuốt từng con chữ.

ĐỌC SAO ĐỂ GIÀU?

Bill Gates đọc trên 50 cuốn sách mỗi năm. Elon Musk khi được hỏi rằng đã học cách chế tạo tên lửa rocket như thế nào thì đã trả lời là “Tôi đọc sách.” Một nghiên cứu ở Mỹ với 1200 người giàu có tự thân đã ghi nhận rằng họ có thói quen đọc sách đều đặn. Người thành đạt trên trái đất này, đa phần đều hay đọc sách; và họ chọn sách cực kỳ kỹ tính, đọc để học hỏi hơn là để giải trí, giải sầu. Trong tủ sách của họ là sách chuyên ngành, sách lịch sử, sách tâm lý và hành vi để hoàn thiện bản thân, sách về cuộc đời và sự nghiệp của các vĩ nhân để học tập kinh nghiệm, thái độ sống và tìm cảm hứng.

P.S. Sách giúp bạn ngủ no hơn.

Trong khoảng nửa tiếng đến một tiếng trước giờ ngủ, bạn nên đọc sách để “ủi phẳng” tâm trí và ổn định lại những cảm xúc lên xuống trong một ngày. Ngoài ra, vì đã làm một việc tốt cho bản thân là đọc sách nên tâm trạng bạn cũng êm dịu và mãn nguyện hơn. Tinh thần tốt làm giấc ngủ được no tròn và sáng hôm sau thì chúng ta tràn đầy năng lượng để lao vào cuộc sống.

LANA

Comments

comments

Leave a Reply

Your email address will not be published.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.